ننمودن . و قناعت ، ضدّ صفت حرص است كه از صفات ذميمه و اخلاق سيّئهء مهلكهء نفسانيّه است ، و ذكر آن ، در ابواب مهلكات اخلاق نفسانيّه گذشت . و قناعت ، من جمله جنود و صفات عقل است چنان‌كه حرص از جمله صفات و جنود جهل است . و محاسن صفت قناعت و مذمّت صفت حرص و ميل به دنيا بر لسان اهل عصمت ص وارد است ؛ چنان‌كه حضرت ابو جعفر ص فرموده به بعضى از اصحاب خود : « بپرهيز نفس خود را از آنكه نظر كنى به سوى كسى كه بالا دست توست در دنيا . پس كفايت است در وعظ ، آنچه را حقّ تعالى به نبىّ ص خود فرمود كه : وَ لا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ أَوْلادُهُمْ « 4 » ، و نيز فرمود : وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا « 5 » » . پس فرمود : « اگر داخل شود تو را از مشاهدهء متاع دنيا و تمتّعات اهل آن ، ميل و رغبتى يا حزن و اندوهى ، متذكّر شو زندگانى كردن حضرت رسول ص را كه بتحقيق بود قوت آن حضرت ، شعير و حلواى او خرما و آتش‌گيرهء او خاشاك ، اگر مىيافت آن را » . و از حضرت رسول ص وارد است : « كسى كه خواهد اغناى « 6 » ناس باشد ، پس بايد بوده باشد وثوق و اعتمادش به آنچه در دست حقّ است بيشتر از اعتماد به آنچه در دست غير اوست » . و : شكايت كرد مردى به سوى حضرت ابو عبد اللّه عليه السّلام آنكه او طلب مىكند از دنيا و مىرسد به آن و قناعت نمىكند به آن و منازعه مىكند نفسش با او در آنچه زياده از آن است ، و عرض كرد : « تعليم كن مرا چيزى كه منتفع شوم به آن ! » . پس آن حضرت فرمود : « اگر آنچه كفايت كند ضروريّات تو را بىنياز كند تو را ، پس ادناى آنچه در دنياست ، بىنياز كند تو را ،

--> ( 4 ) - ( اى رسول ) از بسيارى اموال و اولاد ( منافقان ) تعجّب مكن . . . : سورهء 9 آيهء 85 ( 5 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 116 رجوع شود . ( 6 ) - اغنى : بىنيازترين